Het zelf wordt zich bewust

Geschreven door Antonio Damasio
'We vinden bewustzijn vanzelfsprekend omdat het zo beschikbaar is, zo gemakkelijk te gebruiken, zo stijlvol in zijn dagelijkse verschijnen en verdwijnen, en toch staan we, wanneer we erover nadenken, voor een raadsel. Waar is het bewustzijn van gemaakt? Het is geest met een extra vermogen, als je het mij vraagt, aangezien we niet bewust kunnen zijn zonder een geest waarvan we ons bewust zijn. Maar waar is geest van gemaakt? Komt geest uit de lucht vallen of komt hij uit het lichaam? Slimme mensen zeggen dat hij uit de hersenen komt, dat hij hersenen is, maar dat is geen bevredigend antwoord. Hoe worden hersenen geest?' – Antonio Damasio

Een van 's werelds belangrijkste neurowetenschappers buigt zich over een onderwerp dat neurologen, psychologen, gedragswetenschappers en filosofen sinds mensenheugenis bezighoudt: het ontstaan en de aard van het menselijk bewustzijn. Op basis van zijn meest recente wetenschappelijke onderzoek voert Antonio Damasio een vernieuwende visie op de ontwikkeling en de functie van ons bewustzijn aan.
Rekende hij in eerdere boeken af met de gevestigde opvatting dat het menselijk bewustzijn losstaat van het lichaam, nu presenteert Damasio nieuw wetenschappelijk bewijs voor zijn stelling dat het bewustzijn in wezen een biologisch proces in de hersenen is, en verklaart hij de wijze waarop dat proces zich voltrekt. Het evolutionaire perspectief dat hij introduceert, leidt tot een radicale en fundamentele omslag in het denken over ons bewustzijn.
Meer info op Bol.com

Psychologie in een Notendop

Geschreven door Frans Verstraten
Psychologie in een notendopPsychologie leeft! Televisieprogramma's met psychologische thema's scoren hoge kijkcijfers en de artikelen over psychologische onderwerpen in tijdschriften worden verslonden door de talrijke lezers. De persoon op de leren sofa, liefst met seksuele problemen; de psychologische puntengrens op de AEX-index; slecht presterende sporters met kennelijk iets tussen de oren; mensen die geen gezicht, kleur, beweging of vorm meer kunnen waarnemen; patiënten met irrationele angsten: onze wereld draait om psychologie!
Psychologie in een notendop gaat over alles wat je altijd wilde weten over psychologie en de betrekkelijkheid daarvan. Het biedt een helder en vlot geschreven overzicht van de discipline, neemt clichébeelden weg en bespreekt recente ontwikkelingen en inzichten met de nadruk op de grote motor van ons gedrag: onze hersenen.
Meer info op Bol.com

De man die zijn vrouw voor een hoed hield

Geschreven door Oliver Sacks
In de wereldwijde bestseller De man die zijn vrouw voor een hoed hield onderzoekt Oliver Sacks een groot aantal case-histories uit zijn eigen praktijk van patiënten met vreemde intellectuele en perceptuele afwijkingen. Hij beschrijft met respect en liefde mensen die hun geheugen kwijt zijn en zo het grootste deel van hun verleden, die niet langer in staat zijn onderscheid te maken tussen personen en voorwerpen, die vreemde tics hebben of ongewild obsceniteiten roepen. Meer info op Bol.com

Allemaal psychisch

Geschreven door Piet Vroon
In Allemaal psychisch geeft Piet Vroon een groot aantal voorbeelden van psychologische kennis die in het dagelijks leven te pas komt. De stukken zijn verdeeld over vijf rubrieken: waarnemen, gevoelens, denken, lichamelijke verschijnselen en aspecten van ziekte en gezondheid. Besproken wordt de onbetrouwbaarheid van ooggetuigen, wat er aan de hand is met sensatiezoekers, de vraag waarom wij dromen, de invloed van licht op ons welbevinden, hoe beïnvloedbaar onze lichamelijke afweer is, en nog veel meer. Meer info op Bol.com

De vrouwelijke hersenen

Geschreven door Louann Brizendine
Wist je dat alle hersenen beginnen als vrouwelijke hersenen en dat mannelijke kenmerken zich pas acht weken na de conceptie beginnen te ontwikkelen? Dit is wanneer door een overvloed aan testosteron het communicatiecentrum inkrimpt, de auditieve hersenschors kleiner wordt en het hersendeel dat seksualiteit doorgeeft, in omvang verdubbelt.

In dit baanbrekende boek beschrijft neuroloog Louann Brizendine hoe de unieke structuur van vrouwelijke hersenen niet alleen bepaalt hoe vrouwen denken en waar ze waarde aan hechten, maar ook hoe ze communiceren en van wie ze zullen houden. Gebaseerd op tientallen jaren onderzoek en aangevuld met fascinerende feiten en casestudies onthult De vrouwelijke hersenen de neurologische verklaringen achter waarom:
- een vrouw circa 20.000 woorden per dag gebruikt en een man slechts 7000.
- een vrouw zich ruzies herinnert die volgens een man nooit hebben plaatsgevonden
- de gedachte aan seks in de vrouwelijke hersenen gemiddeld een keer per dag opkomt, tegen ongeveer eens per minuut in de mannelijke
- een vrouw weet wat mensen voelen, terwijl een man geen gevoelens lijkt op te merken tenzij iemand huilt of met lichamelijk geweld dreigt
- een vrouw van boven de vijftig eerder een scheiding in gang zal zetten dan een man.

De vrouwelijke hersenen is een baanbrekend boek dat wereldwijd opzien baarde. Het verschijnt in meer dan 15 landen in vertaling en zorgde in vele landen voor verhitte discussies.
Meer info op Bol.com

De vergissing van Descartes

Geschreven door Antonio R. Damasio
De hersenen die denken, berekenen en beslissen, zijn dezelfde die lachen, huilen, liefhebben, verafschuwen of genieten. Zonder emoties is het onmogelijk rationeel te zijn. Daarmee zet Damasio zich af tegen de eeuwenoude opvatting dat lichaam en geest twee verschillende, van elkaar gescheiden aspecten van de mens zouden zijn. Bij het uiteenzetten van zijn opmerkelijke theorie put Damasio uit zijn jarenlange ervaring met patiënten. Hij laat zien hoe de rede gebruik maakt van onze emoties en gevoelens bij de vorming van ons wereldbeeld.
De vergissing van Descartes is zowel in menselijk als in wetenschappelijk opzicht een wijs boek, dat van groot optimisme en vertrouwen in de menselijke geest getuigt.
Meer info op Bol.com

Het puberende brein

Geschreven door Eveline Crone
Waarom verslapen pubers zich zo vaak? Waarom zijn zij het ene moment zo volwassen en het volgende moment zo onmogelijk? Waar komt die tegenstrijdigheid vandaan tussen verantwoordelijk gedrag en ondoordachte en risicovolle keuzes? Kunnen zij eigenlijk wel zelfstandig plannen? En hoe komt het dat juist adolescenten vaak uitblinken in sport, kunst en creativiteit?

De adolescentie is een unieke periode waarin de hersenen zich nog volop ontwikkelen. In Het puberende brein beschrijft Eveline Crone wat er de laatste jaren is ontdekt over de hersenen van adolescenten. Zij legt op basis van deze recente inzichten uit waar de emotionele stormen vandaan komen, waarom de mening van vrienden opeens veel belangrijker wordt dan die van ouders, en wat we van adolescenten kunnen verwachten op school. De adolescentie is niet alleen een tijd van risico's en grenzen, maar ook van unieke mogelijkheden.

Het puberende brein is interessant voor iedereen die kinderen in de adolescenten-leeftijd heeft of zich nog goed kan herinneren hoe het was om adolescent te zijn.
Meer info op Bol.com

Het wonderbaarlijke voorval met de hond in de nacht

Geschreven door Mark Haddon
Christopher is 15 en heeft het syndroom van Asperger, een vorm van autisme. Hij weet veel van wiskunde maar weinig van mensen. Hij houdt van lijstjes, patronen en de waarheid. Hij houdt niet van de kleuren geel en bruin en wil niet aangeraakt worden. Christopher is in zijn eentje nog nooit verder geweest dan het einde van de straat. Maar waneer blijkt dat de hond van de buurvrouw is vermoord, gaat hij op onderzoek uit. Hij begint aan een indrukwekkende reis die zijn veilige bestaan volledig overhoop gooit.

Mark Haddon is illustrator en kinderboekenschrijver. Het wonderlijke voorval met de hond in de nacht is het eerste boek van zijn hand dat in het Nederlands verschijnt. Als scenarioschrijver heeft hij twee keer een Britse 'Oscar' gewonnen. Hij woont in Oxford, Engeland.
Meer info op Bol.com

Musicofilia

Geschreven door Oliver Sacks
In Musicophilia laat Oliver Sacks ons kennismaken met mensen die hun muzikale vaardigheden zijn kwijtgeraakt en anderen die, paradoxaal genoeg, juist voor het eerst over muzikaliteit beschikken. We ontmoeten mensen met het Williams-syndroom (hypermuzikaliteit), mensen die kleuren en vormen zien wanneer ze naar muziek luisteren en mensen die aan zo'n ernstig geheugenverlies lijden dat ze niets van hun persoonlijke leven meer weten – behalve de muziek die er een rol in speelde.

Oliver Sacks laat zien hoe muziek mensen kan drijven tot flauwtes, trances en beroertes. Maar muziek heeft ook de unieke kracht te kalmeren en ze wekt ideeën en gevoelens op. Muziek is een betere heelmeester en trooster dan wat ook: mensen met de ziekte van Parkinson, het syndroom van Gilles de la Tourette, afasie, Alzheimer en andere neurologische aandoeningen ondervinden de heilzame werking van muziek, zoals Sacks overtuigend laat zien in dit boek. Maar boven alles poneert Sacks in Musicophilia het denkbeeld dat de mens niet alleen door zijn taalvermogen maar even goed door zijn muzikaliteit uniek is.

'Wat een genoegen om hem te lezen.' Elsevier -
Meer info op Bol.com

Het spiegelende brein

Geschreven door Marco Iacoboni
Hoe komt het dat wij gedachten en gevoelens van anderen begrijpen? Wat is de neurologische basis van sociale vaardigheden?

Empathie, imitatie en inlevingsvermogen zijn belangrijke eigenschappen van de mens en voorwaarden voor vooruitgang en beschaving. Sinds kort weten we hoe ze werken: door middel van 'spiegelneuronen' in ons brein, 'slimme cellen' die ons in staat stellen om ons te spiegelen aan anderen.

'Spiegelneuronen zullen voor de psychologie doen wat DNA voor de biologie deed', zei V.S. Ramachandran van de University of California in San Diego. En The New York Times stelde: 'De ontdekking raakt talloze wetenschappelijke disciplines en verandert ons begrip van cultuur, filosofie, taal, empathie, imitatie, autisme en psychotherapie.'

Het spiegelende brein is het eerste boek dat deze revolutionaire wetenschap toegankelijk maakt voor een breed publiek. Iacoboni beschrijft in onderhoudende verhalen hoe de spiegelneuronen zijn ontdekt door het team van Giacomo Rizzolatti van de Universiteit van Parma. Hij legt uit hoe ze werken en waarvoor ze belangrijk zijn: om anderen te begrijpen, voor imitatiegedrag, moreel gedrag, bij het leren, taalverwerving, verslaving, politieke voorkeur en de al dan niet vrije wil. Hij gaat ook in op commerciële toepassingen, zoals het bepalen van consumentenkeuzes. Er is zelfs een nieuw vakgebied ontstaan: neuromarketing. Ook situaties waarin het spiegelen niet lukt komen aan bod, zoals bij autisme.

Marco Iacoboni is neuroloog en neurowetenschapper aan de University of California in Los Angeles.
Meer info op Bol.com

Iedereen is muzikaal

Geschreven door Henkjan Honing
Wat we weten over het luisteren naar muziek. Het meeklappen op de maat van muziek lijkt heel gewoon. Ook het herkennen van een liedje is voor de meesten van ons een fluitje van een cent. Maar hoe gewoon is dat eigenlijk? En wat heeft het met muzikaliteit te maken?

Dit boek laat zien dat luisteraars muzikaler zijn dan ze denken. Muziek speelt op een intrigerende manier met ons gehoor, ons geheugen, onze emoties en verwachtingen. Als luisteraar spelen we een actieve rol in wat muziek zo spannend, troostend of opwindend maakt.

Hoe speelt muziek met ons brein? Recente onderzoeksresultaten laten het zien: van het ritmegevoel van pasgeboren baby's tot een op muziek dansende kaketoe, en van het maatgevoel van kleuters tot de onvermoede muzikale expertise van gewone luisteraars.
Meer info op Bol.com